MFW obniża prognozy wzrostu, ostrzega, że świat już dryfuje w kierunku bardziej niekorzystnego scenariusza

WASZYNGTON, USA – Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) obniżył we wtorek, 14 kwietnia, prognozy wzrostu gospodarczego z powodu gwałtownego wzrostu cen energii wywołanego wojną na Bliskim Wschodzie, ale stwierdził, że świat już zmierza ku bardziej negatywnemu scenariuszowi ze znacznie słabszym wzrostem, ponieważ zakłócenia w transporcie morskim przez Cieśninę Ormuz trwają nadal.

W obliczu ogromnej niepewności związanej z konfliktem na Bliskim Wschodzie, która ogarnia urzędników finansowych zgromadzonych na wiosennych spotkaniach MFW i Banku Światowego w Waszyngtonie, MFW przedstawił trzy scenariusze wzrostu: słabszy, gorszy i poważny, w zależności od rozwoju wojny.

Zgodnie z najgorszym scenariuszem MFW globalna gospodarka balansuje na krawędzi recesji, a ceny ropy naftowej wynoszą średnio 110 dolarów za baryłkę w 2026 roku i 125 dolarów w 2027 roku.

MFW wybrał najbardziej łagodny scenariusz dla swojej „prognozy referencyjnej" Światowych Perspektyw Gospodarczych, która zakłada krótkotrwały konflikt i normalizację cen ropy w drugiej połowie 2026 roku, ze średnią 82 dolarów za baryłkę w ciągu roku — znacznie poniżej wtorkowej ceny kontraktów terminowych na ropę Brent wynoszącej około 96 dolarów.

Zaledwie kilka minut po opublikowaniu prognoz główny ekonomista MFW Pierre-Olivier Gourinchas powiedział, że mogą być już nieaktualne. Powiedział dziennikarzom, że przy utrzymujących się zakłóceniach energetycznych i braku jasnej drogi do zakończenia konfliktu „scenariusz negatywny" MFW wygląda na coraz bardziej prawdopodobny.

Ta środkowa ścieżka przewiduje dłuższy konflikt, który utrzymuje ceny ropy na poziomie około 100 dolarów za baryłkę w tym roku i 75 dolarów w 2027 roku, przy czym globalny wzrost spadnie do 2,5% w tym roku z 3,4% w 2025 roku.

„Powiedziałbym, że jesteśmy gdzieś pomiędzy scenariuszem referencyjnym a scenariuszem negatywnym" — powiedział Gourinchas. „I oczywiście z każdym dniem, który mija, i z każdym dniem, w którym mamy więcej zakłóceń w energii, dryfujemy bliżej scenariusza negatywnego".

Przy braku konfliktu na Bliskim Wschodzie MFW stwierdził, że podwyższyłby swoje prognozy wzrostu o 0,1 punktu procentowego do 3,4%, ze względu na ciągły boom inwestycji technologicznych, niższe stopy procentowe, mniej dotkliwe cła amerykańskie oraz wsparcie fiskalne w niektórych krajach.

MFW w styczniu prognozował, że cena ropy spadnie do około 62 dolarów w 2026 roku.

Najgorszy „poważny scenariusz" MFW zakłada przedłużający się i pogłębiający konflikt oraz znacznie wyższe ceny ropy, które wywołują poważne zakłócenia na rynkach finansowych i zaostrzenie warunków finansowych, obcinając globalny wzrost do 2%.

„Oznaczałoby to bliską możliwość globalnej recesji" — stwierdził MFW, dodając, że wzrost był poniżej tego poziomu tylko cztery razy od 1980 roku — przy czym ostatnie dwie poważne recesje miały miejsce w 2009 roku, po kryzysie finansowym, oraz w 2020 roku, gdy szalała pandemia COVID-19.

Presje inflacyjne

Gourinchas powiedział, że w tym scenariuszu wiele krajów znajdzie się w pełnej recesji, a ceny ropy będą wynosić średnio 110 dolarów za baryłkę w 2026 roku i 125 dolarów w 2027 roku. Ceny na tym poziomie przez dłuższy czas zwiększyłyby również oczekiwania, „że inflacja pozostanie", wywołując szersze podwyżki cen i żądania podwyżek płac.

„Ta zmiana oczekiwań inflacyjnych będzie wymagać od banków centralnych naciśnięcia hamulców i próby sprowadzenia inflacji z powrotem" — powiedział, dodając, że może to wymagać większego bólu niż w 2022 roku.

MFW stwierdził jednak, że banki centralne mogą być w stanie „przejść obok" krótkotrwałego wzrostu cen energii i utrzymać stopy na stałym poziomie przy słabszej aktywności, co byłoby de facto luzowaniem monetarnym, ale tylko wtedy, gdy oczekiwania inflacyjne pozostaną zakotwiczone.

Globalna inflacja na 2026 rok przekroczyłaby 6% w poważnym scenariuszu, w porównaniu z 4,4% w najbardziej optymistycznym scenariuszu referencyjnym, który jest założeniem dla prognoz wzrostu krajowego i regionalnego MFW.

Prognozy dla głównych gospodarek

MFW obniżył prognozy wzrostu dla USA w tym roku do 2,3%, o zaledwie jedną dziesiątą punktu procentowego w stosunku do stycznia, odzwierciedlając pozytywny efekt obniżek podatków, opóźniony efekt obniżek stóp procentowych oraz ciągłe inwestycje w centra danych AI, częściowo kompensujące wyższe koszty energii. Oczekuje się, że te efekty będą kontynuowane w 2027 roku, a wzrost jest obecnie prognozowany na 2,1%, o jedną dziesiątą punktu więcej niż w styczniu.

Strefa euro, wciąż borykająca się z wyższymi cenami energii spowodowanymi rosyjską inwazją na Ukrainę w 2022 roku, odnotowuje większy cios ze strony konfliktu na Bliskim Wschodzie, a prognozy jej wzrostu spadają o 0,2 punktu procentowego w obu latach do 1,1% w 2026 roku i 1,2% w 2027 roku.

Wzrost Japonii pozostaje w dużej mierze niezmieniony w najbardziej łagodnym scenariuszu na słabym poziomie 0,7% w 2026 roku i 0,6% w 2027 roku, ale MFW stwierdził, że oczekuje, iż Bank Japonii podniesie stopy w nieco szybszym tempie niż przewidywano sześć miesięcy temu.

MFW prognozuje wzrost Chin na 2026 rok na poziomie 4,4%, o jedną dziesiątą punktu mniej niż w styczniu, ponieważ wyższe koszty energii i surowców są częściowo kompensowane przez niższe stawki ceł amerykańskich i środki stymulacyjne rządu. Ale MFW stwierdził, że przeciwności ze strony osłabionego sektora mieszkaniowego, malejącej siły roboczej, niższych zwrotów z inwestycji i wolniejszego wzrostu produktywności obniżą wzrost Chin w 2027 roku do 4%, prognoza niezmieniona w stosunku do stycznia.

Rynki wschodzące, Bliski Wschód mocno dotknięte

Ogólnie gospodarki wschodzące i rozwijające się, w których produkt krajowy brutto (PKB) jest bardziej zależny od nakładów ropy, odnotowują większy cios ze strony konfliktu na Bliskim Wschodzie niż gospodarki zaawansowane, a wzrost w 2026 roku ma spaść o 0,3 punktu procentowego do 3,9%.

Nigdzie nie jest to bardziej wyraźne niż w epicentrum konfliktu w regionie Bliskiego Wschodu i Azji Środkowej, który odnotuje spadek wzrostu PKB w 2026 roku o dwa pełne punkty procentowe do 1,9% w obliczu szeroko zakrojonych zniszczeń infrastruktury i gwałtownie ograniczonego eksportu energii i surowców.

Prognozy spadków PKB na 2026 rok wynoszą 6,1% dla Iranu, 8,6% dla Kataru, 6,8% dla Iraku, 0,6% dla Kuwejtu i 0,5% dla Bahrajnu.

Ale przy założeniu krótkotrwałego konfliktu region szybko się odbija, a wzrost PKB w 2027 roku odbija się do 4,6%, co stanowi skok o 0,6 punktu procentowego w stosunku do prognoz ze stycznia.

Jedynym jasnym punktem wśród rynków wschodzących są Indie, które odnotowały podwyższenie wzrostu o około jedną dziesiątą punktu procentowego do 6,5% zarówno w 2026, jak i 2027 roku, częściowo dzięki momentum z silnego wzrostu pod koniec ubiegłego roku oraz umowie obniżającej stawkę ceł amerykańskich na import z Indii.

Wsparcie fiskalne kosztów paliwa

MFW stwierdził, że rządy będą kuszone do wdrożenia środków fiskalnych w celu złagodzenia bólu wyższych cen energii, w tym limitów cenowych, dotacji na paliwo lub obniżek podatków, ale ostrzegł przed tymi pokusami w obliczu wciąż podwyższonych deficytów budżetowych i rosnącego długu publicznego.

Gourinchas powiedział, że jest „całkowicie uzasadnione" chcieć chronić najbardziej wrażliwych, ale dotacje w jednym kraju mogą prowadzić do niedoborów paliwa w innych, które nie mogą sobie na nie pozwolić.

„Musisz to robić w bardzo ukierunkowany, bardzo tymczasowy sposób, który nie psuje ram fiskalnych" potrzebnych większości krajów do odbudowy swoich buforów fiskalnych — powiedział. – Rappler.com